Over het boek (Ik) geloof (het) niet meer: autobiografische, filosofische en psychotherapeutische teksten over waarneming en interpretatie, schijnwaarheid, dualiteit en non-dualiteit, liefde en verlies, conditionering, projectie, vergeving en innerlijke vrijheid.

Over het schrijven: (Ik) geloof (het) niet meer

Ik grinnikte toen ik in me het ultieme excuus liet neerdalen van die immens grote filmmaatschappij;
‘niets in deze tekst(en) zijn een weerspiegeling van het gedachtegoed van ???? of zouden waar kunnen zijn, zij zijn slechts de weerspiegeling van het individuele XX!!’.
Zij zijn slechts een uiting van het denken van een individueel persoon en niet perse een vertegenwoordiging van het gedachtegoed van deze schrijver of van deze maatschappij??

En ik realiseerde me dat als ik alles vooraf verwees naar deze zinsnede ik werkelijk alle zin en onzin kon schrijven die ik wilde, zelfs als ik een door mij geïnterpreteerde versie van de waarheid schreef.

Verantwoording schrijver over het schrijven: (Ik) geloof (het niet) meer

Dit schrijven is mijn verslag van een weg die ik niet van tevoren kende. Het begon met ervaringen van mij maar ook van anderen die ik niet goed kon plaatsen; momenten van verwarring en helderheid, liefde, verlies en rouw. En met dat hardnekkige gevoel diep in mij dat veel van wat ik ‘zeker wist’ vooral misleidende verhalen waren. Verhalen die ik mijzelf direct en indirect had aangeleerd of had laten aanleren.

Langzaam en dikwijls met tegenzin begon ik te onderzoeken ‘wat neem ik waar en wat maak ik daarvan? Soms bleek de wereld volkomen anders te werken dan mijn zintuigen suggereerden. En langzaam begon ik meer en meer in te zien dat mijn innerlijke wereld werd en wordt aangestuurd door oude reflexen, overtuigingen, misvattingen, beschermlagen en afweermechanismen. En als ik die begin te doorzien wordt het soms nu juist stiller, eenvoudiger en helderder.

In die beweging begon zich een verschuiving van perspectief af te tekenen. Ik begon in te zien hoe ik lange tijd had geprobeerd VAN de wereld te zijn: passend, aangepast, erkend en aandacht gericht op het maatschappelijke. En hoe die ideeën, samen met het aangebrachte ‘moeten’, mij hadden vastgezet in geconditioneerde denkbeelden die ik niet meer langer kon geloven. Door het loslaten van die ideeën, van die misvattingen en van de neiging om alles te willen begrijpen ontstond langzaam ruimte. En er ontstond nog meer ruimte toen ik mij terdege begon te realiseren dat als het begrijpen niet lukte ik dat niet moest gaan vervangen door de neiging om te gaan geloven of te gaan ontkennen. Want mijn neiging om te begrijpen, van plaatjes plakken geeft mij een schijnbare zekerheid, -ik kan voorspellen wat er komt dus voel ik me veilig, ik heb het in een herkenbare box met een label erop gestopt-. En als ik deze neiging los zou moeten laten dan kon ik met mijn antireligieuze instelling zeker niet in de valkuil van religieus geloven gaan stappen dus moest ik een andere weg zoeken, maar waar moest ik dan in gaan geloven??

Het loslaten van het idee dat ik VAN de wereld zou moeten zijn, en het bevrijden van mezelf van geconditioneerde denkbeelden en opgelegde noodzaak, maakte het mij mogelijk mijn leven vorm te geven in overeenstemming met mijn ware aard. Niet alleen door toe te voegen, maar door vooral weg te laten wat niet wezenlijk was.

Wanneer ik dan ook nog het beste in mezelf onvoorwaardelijk naar voren mag en kan laten komen, dan krijgt het leven voor mij werkelijk inhoud. En in die inhoud herwin ik iets wat ik lang kwijt was geweest: een vrij mens te zijn.

Thema’s die voor mij zo belangrijk zijn

Vorm en toon

Ik schrijf in scènes, reflecties en ontmoetingen. Soms is het verhalend, soms beschouwend, soms rauw, soms licht en soms op het randje van schijnbare fictie. Ik probeer niet te overtuigen: ik probeer zichtbaar te maken wat er in mij en in anderen gebeurt als ik naar de wereld kijk - en hoe mijn kijken soms verandert-.

Vele teksten zijn ontstaan vanuit losstaande opgeschreven ervaringen, therapeutische interventies en reflecties. Niet om conclusies te trekken, maar om zichtbaar te maken hoe conditioneringen en illusies bij mij maar ook bij anderen werken -en hoe zij ook weer losser en helderder kunnen worden-. Wat hier beschreven wordt is geen methode, maar een proces dat zich ontvouwt door aandacht, eerlijkheid en het verdragen van onzekerheid en schijnbare onveiligheid. En deze dikwijls los van elkaar staande teksten vragen wellicht van de lezer(es) een wat hoger aandachtsniveau om te begrijpen wat er speelde.

Persoonlijk

Ik nodig hen die dit schrijven willen lezen uit om dit cursief gedrukte gedeelte tekst volledig over het gehele schrijven te plakken, dit schrijven is er slechts om enigszins mijn verwarring te structureren.
Alle genoemde gebeurtenissen hebben plaats gevonden in mijn leven maar zijn zeker niet allen van mij persoonlijk geweest, vele gebeurtenissen zijn ook van anderen. Maar al die gebeurtenissen hebben, ook die buiten mij hebben plaats gevonden, er wel voor gezorgd dat ik dit pad heb bewandeld. Vele gebeurtenissen van anderen waar ik direct of indirect mee geconfronteerd werd en wordt, heb ik binnen een andere context geplaatst. Dit met name vanuit privacy overwegingen maar ook om ‘de waarheid’ niet teveel geweld aan te doen.
Verwacht geen mooi gestructureerd verhaal met een zeg maar ‘ontwaken en dan een te lopen pad’ want zo heeft het niet voor mij gewerkt. Vanuit een fase van een bijna, totale robot mind, naar iets wat wakker worden is, is al een rollercoaster. Maar om dan tot op het bot te voelen wat schijnwaarheid is heeft mij tot in mijn diepste zijn geschokt. En al die oordelen, veroordelingen en verdraaiingen gelegd langs de meetlat van de zogenaamde normen en waarde patronen schokken mij soms nu nog steeds.
Want het was en is een vermenigvuldiging van de vraag, ‘wat is nu eigenlijk waarheid’? En blijkt maar eens dat een simpele verschuiving van perspectief mij dichter naar mijn waarheid kan brengen maar ook verder van mijn waarheid kan brengen. En soms dank ik het Onbenoembare omdat ik het gevoel heb dat ik soms het verschil kan zien.
De verwarring is wel minder maar zeker nog niet weg. Want nog steeds nemen mijn zintuigen waar datgene wat ik niet kan begrijpen.

Over de auteur, mij dus

Mijn naam is Joop Smulders. Ik ben geschoold en heb gewerkt als psychologisch therapeut, als communicatie-trainer en als manager. De scholing tot therapeut en de uitvoering daarvan heeft mij, en ons beiden, geholpen om conditioneringen en misinterpretaties van het leven te herkennen en het loslaten ervan beter te leren verdragen. Niet door ze te bestrijden, maar door ze te begrijpen en te ontmantelen. In dit schrijven staat die houding centraal: niet verbeteren, maar doorzien. Niet verklaren, maar ervaren. Niet streven naar een ideaal, maar ruimte maken voor wat zich werkelijk aandient zodat ik vrij kan zijn.
En ik dank Marleen dat zij mij die vrijheid heeft laten zien.

Uiteindelijk ligt aan de basis van dit schrijven het denken in drie wetmatigheden:
1) Een mens, een groep mensen, de mensheid mogen geen schade toebrengen aan een mens, een groep mensen, de mensheid en aan moeder aarde en al haar levende bewoners.
2) Elk mens is onvoorwaardelijk gelijkwaardig aan alle andere mensen.
3) De (een) mens is in de menselijke wereld altijd de sturende, veranderende, verantwoordelijke entiteit. (Er is niet zoiets als een immateriële entiteit zoals de overheid, de industrie, de organisatie etc.)

Betekent dat dan dat ik de waarheid waarneem? Nee dat kan niet want ik heb al mijn conditioneringen die maken dat ik de wereld niet kan ervaren zoals die werkelijk is.

Korte verduidelijking van wat gezegdes om wat makkelijker door te lezen.
Het is wel zoals ik dat dus zie!

Het altijd actieve deel in mij
Ik gebruik in de tekst een aantal malen het gezegde ‘het altijd actieve deel in mij’.
Daarmee bedoel ik het functioneren van mijn twee amygdalae die rechtstreeks verbonden zijn aan mijn zintuigen en waar het grootste deel van het functioneren van mijn lichamelijke en geestelijke reflexen zijn opgeslagen. Het is, o.a., het Early Warning System van mij als mens. Daarin is ook opgeslagen mijn persoonlijke verzameling beschermreacties, ook wel binnen de therapie de Beschermer genoemd. De Beschermer is voor mij het meest snelle altijd alerte deel in elk mens die de primaire reflexen regelt en de oerverlangens en oerdriften voedt. Dat is het deel in de hersenen waarvan we weten dat dat reeds tijdens de geboorte en zelfs al voor de geboorte actief is. En mijn persoonlijke beschermer is degene die al heel mijn hele leven voor mij actief is en die gevormd is door al mijn ervaringen in dit leven. Dat is dat deel in mij dat, allang voor ik met mijn gewone denk bewustzijn iets zou kunnen bedenken, gewoon ingrijpt. Die zelfs mijn bewustzijn uitzet door mij flauw te laten vallen als er om welke reden dan ook, te weinig zuurstof naar mijn hersenen gaat om te zorgen dat ik dan horizontaal ga en er dan hopelijk wat gemakkelijker zuurstof naar mijn hoofd gaat. En daar heb ik als zogenaamd beschaafd persoon totaal niets over te zeggen.
En mijn Persoonlijke Beschermer is de beschermer van ‘Ennea-typisch gezien een Acht’. En de primaire emotionele drijfveer van een Acht is Lust in de meest brede zin des woords. Dus zorgt mijn Beschermer er onder andere voor dat ik een grote werklust heb maar ook dat ik als man elke beweging van een vrouw zie omdat ik diep in mijn menselijke mannelijke fundamenten mij uiteindelijk ook gewoon moet voort planten.
Mens, ken en erken jezelf. Ik ben een mens en een man en ik ben echt niet de enige?

Maar man troost je, vrouwen hebben dat ook al zullen er vele dat ontkennen. Vraag als man maar eens aan een vrouw waar zij het eerst naar kijkt als zij een voor haar aantrekkelijke man ziet. Dan krijg je meestal als man een totaal ander antwoord dan als een vrouw hetzelfde vraagt aan deze vrouw.
Maar vrouw troost je, dit geld ook andersom!

Een behoorlijk gedeelte van wat ik beschouw als mijn -IK en IK denken- wordt gevormd door ‘het altijd actieve deel in mij’ en is ook nog eens voor het grootste gedeelte gevormd in mijn pre cognitieve fase, 0 tot +/- 5 jaar en een groot deel daarvan is ook nog eens aangebracht door anderen. En dat geldt voor iedereen.

{PS. De Amygdalae reageren binnen 20 tot 50 milliseconden op visuele en auditieve prikkels. De Cortex (denkhersenen) reageren binnen 100 tot 250 milliseconden op visuele en auditieve prikkels.} Ik heb als conclusie van dit fenomeen het volgende bedacht voor mij: als ik niet minstens een adempauze neem voordat ik reageer zal ik altijd reageren vanuit een reflex en niet vanuit een doordacht iets.}

Ontwaken
Ik gebruik in de tekst een aantal malen het woord ‘ontwaken’.
Zoals dat hoort, ontwaken betekent dus gewoon wakker worden oftewel bij bewustzijn komen. En als ik bij bewustzijn kom dan kan ik de wereld weer waarnemen en ervaren zoals die wereld is zoals ik dat denk. Betekent dat dan dat ik de waarheid waarneem? Nee dat kan niet want ik heb al mijn conditioneringen, waarvan een groot gedeelte opgeslagen zitten in mijn Amygdalae, die maken dat ik de wereld niet kan ervaren zoals die werkelijk is. En daar gaat het om, ik wil mijn conditioneringen, mijn reflexen, ik wil mijn IK zijn niet meer blindelings geloven. Ik wil me telkens realiseren dat ik datgene wat ik ervaar en interpreteer, dat dat niet de waarheid hoeft te zijn en dat ik op zijn minst mijn interpretaties (gekleurd door mijn conditioneringen) continu moet bevragen en bijsturen.
‘Is dit wel wat ik werkelijk ervaar?’, ‘met welke reeds gevormde normen, waardes, meningen ervaar ik deze ervaring?’, ‘welke normen, waarden, meningen, situaties komen bij mij als associatie van mijn waarnemingen naar boven’, ‘vanuit welke voorgevormde ideeën ervaar ik deze gebeurtenissen?’.
En niet te vergeten!! Is er binnen de ervaring een entiteit die iets van mij wil?? Want als dat zo is dan zal die entiteit dikwijls mij met hele maar ook met halve waarheden en/of totale verleidingen en misleidingen trachten te beïnvloeden.
Of nog erger, trachten te beïnvloeden door verslaving.
Simpel voorbeeld: Ik ben reeds zeer vroeg gaan roken en heb jaren gerookt. Met mijn 30ste ben ik gestopt met roken en jaren later weer begonnen, toen weer gestopt en weer begonnen etc. totdat ik ruim 20jaar geleden besloot om definitief te stoppen. Ik wist dat het slecht was, ik wist dat het moeilijk zou zijn om weer te stoppen want ik ben gewoon verslaafd. Maar de vraag was en blijft, waar was ik aan verslaafd? Aan de nicotine of aan de verslavende middelen die de belanghebbende fabrikant toevoegt om mij aan het roken te houden. En er is nog een andere belangrijke belanghebbende en dat is de overheid met zijn speciale manier om via de belastingen geld voor het roken aan mij te ontfutselen. En natuurlijk wordt de schuld bij de roker gelegd en niet bij de veroorzaker(s). Want toen ik begon te roken was er gewoon overal reclame voor het roken en inde de overheid al belastingen over het roken.
De vraag is nu ‘wie zijn de veroorzakers van longkanker door roken’. ‘Is dat degene die de longkanker krijgt of is dat degene die de middelen verstrekt waardoor er longkanker door roken kan ontstaan’.

Bij asbest is de fabrikant gedefinieerd als de veroorzaker en is het spul ondertussen verboden.
Maar, wellicht omdat de overheid een enorm financieel belang heeft bij het in stand houden van roken, is de sigaret met al zijn verslavende toevoegingen nog steeds niet verboden. Het kan toch niet zo zijn dat de overheid niet de mogelijkheden en de intelligentie heeft om de toevoegingen in tabak te controleren vraag ik me soms weleens af.

Als je wakker begint te worden dan begin je dus al deze mistoestanden en omdraaiingen te zien en te doorzien. En het duurt een aantal jaren voordat je je van je genaaid te voelen overgaat naar vergeving.
De veroorzaker(s) die er een werkelijk belang bij heeft/hebben moet(en) schuldig worden verklaard en niet het slachtoffer. Bij wakker worden zie je dus langzaam in dat nagenoeg alles omgedraaid wordt en dat de schuldige zich onschuldig voordoet en de onschuldige schuldig wordt verklaard.

Verlicht
Ik gebruik in de tekst een aantal malen het gezegde ‘verlicht’.
Rondom dit thema wordt veel bedacht en verzonnen. Er is geen eenduidig antwoord en veelal bij de bewering ‘verlicht te zijn’ lees je allerlei !!!, nou ja hoe moet ik dat noemen.

Ik ben altijd een mens geweest die terug wil naar de basis, naar de grondgedachte en niet te veel verhalen.
Dus wat ‘down to Earth’ uitspraken die mij wel aanspreken bij ‘verlicht of verlicht zijn’.
-Vernieuwende ideeën zonder rekening te houden met algemeen aanvaarde normen en waarden.
-Laat het me zien en als je het bent dan heb je het gezien.
-‘I am Enlightened’ in de zin van ‘Ik heb iets begrepen’, ‘Ik zie het nu helder/helderder’, ‘Ik heb inzicht gekregen’.
-Het verkrijgen/hebben van een Hoger bewustzijnsniveau.

Een ‘Hoger bewustzijnsniveau’ wat verder toegelicht.
Het verwijst naar een persoonlijke toestand die verder gaat dan het alledaagse gemiddelde bewustzijn, zeg maar een verruimde, vernieuwende staat van inzicht, waarneming en ervaring. En met deze verruimde, vernieuwende staat van inzicht kijkt men verder dan het alledaagse denken of doen.
En wat erg belangrijk is voor mij,
het hebben van innerlijke vrede,
een dieper inzicht in wat de werkelijkheid wordt genoemd,
individualiteit als een farce beschouwen,
het verschil zien om met en zonder ego te zijn,
je als onderdeel van de eenheid te zien
en begrijpen dat alles in het ‘nu’ plaats vindt en niet in verleden en toekomst.

En het hebben van een verhoogd niveau van zelfreflectie, het hebben van een ontwikkelde interne waarnemer die ziet wat mijn ego doet, wat mijn conditioneringen en mijn reflexen met mijn persoonlijk reageren doen. Met een moreel en ethisch inzicht je gedachten, gevoelens en drijfveren beschouwen zonder de dualiteit van goed/slecht. En weer wat voor mij erg belangrijk is, mij proberen vrij te maken van oordelen en vooroordelen zodat mijn empathisch vermogen toeneemt.
Even moest ik glimlachen toen ik moest denken aan dat interview met een vrouwelijke boeddhistische monnik die gewoon stelde ‘er zijn alleen maar zelfverklaarde verlichte mensen’. Er is namelijk geen instituut die je aan de hand van een aantal criteria verlicht of niet verlicht acht.
Het is met name het Persoonlijke Zelf dat zichzelf verlicht verklaard en met welke reden dan ook het verhaal gelooft dat het de waarheid heeft gezien.

En dan nog het begrip Eenheid.
In mijn ogen draait het hier allemaal om, van Individualiteit naar Eenheid. Individueel denken is klein denken, Eenheid denken is groots denken. Zonder de medemens is een individu niets, totaal niets. Zonder de opgedane kennis van die eenheid is een individu niets. Zonder alles om ons heen kan de mens in zijn zelfbeeld zelfs niet bestaan.

Vergeving is voor mij??
Dat ik me telkens wil realiseren dat ik datgene wat ik ervaar en interpreteer niet de waarheid is